Ludzkość od zawsze się łączy. Dlaczego Unia to nasza jedyna racja bytu?
Tysiące lat temu żyliśmy w małych plemionach. Każde z nich walczyło z sąsiadami o żywność, ziemię i wodę. Życie było krótkie i brutalne. Potem plemiona zaczęły łączyć się w osady. Osady w miasta. Miasta w królestwa, a królestwa w państwa. I za każdym razem, kiedy ludzie się łączyli, zamiast ze sobą walczyć, żyło im się lepiej. Rozwijał się handel, technologia i bezpieczeństwo. Nikt dziś nie mówi, że Mazowsze „straciło suwerenność”, przyłączając się do Polski. Nikt nie płacze, że Kraków musi być niezależny od Warszawy. Rozumiemy, że to ma sens. Dlaczego więc nagle pojawia się problem, gdy mówimy o Unii Europejskiej?
Polska wymyśliła Unię, zanim to było modne
Eurosceptycy często krzyczą, że Unia to obcy wymysł, narzucony nam przez Zachód. Prawda jest jednak zupełnie inna: to my byliśmy prekursorem takich projektów w Europie.
W 1569 roku zawarliśmy unię lubelską. Rzeczpospolita Obojga Narodów była ewenementem na skalę światową, potężną, dobrowolną unią państw. Mieliśmy wspólny parlament, politykę zagraniczną i monetarną, ale zachowaliśmy odrębne urzędy, wojsko i prawo. Brzmi znajomo? To był niesamowity tygiel kulturowy, w którym Polacy, Litwini, Rusini, Niemcy, Żydzi, Ormianie i Tatarzy żyli w jednym organizmie państwowym. Kiedy na zachodzie Europy płonęły stosy z powodu wojen religijnych, u nas panowała tolerancja i wolność. Byliśmy militarną i gospodarczą potęgą Europy właśnie dlatego, że potrafiliśmy się łączyć i czerpać siłę z różnorodności, a nie się dzielić.
Co więcej, Polacy mieli bezpośredni wpływ na to, jak wygląda dzisiejsza UE. Kiedy po II wojnie światowej rodziła się idea zjednoczonej, pokojowej Europy, jednym z głównych ojców założycieli tego ruchu był Polak Józef Retinger. To on, jako wytrawny dyplomata, współorganizował w 1948 roku kongres haski, który dał początek europejskiej integracji, i to on przekonywał zachodnich przywódców do stworzenia wspólnoty. Będąc w Unii, nie jesteśmy więc intruzami ani petentami. My po prostu wróciliśmy do idei, której od wieków byliśmy współtwórcami.
Pamiętaj, skąd pochodzisz
Polska przez wieki była rozrywana przez sąsiadów. Zaborcy sprawili, że przez 123 lata po prostu nie było nas na mapie. Potem odzyskaliśmy niepodległość i zaledwie po 20 latach ponownie nas napadnięto. II wojna światowa to sześć milionów zabitych obywateli i zrujnowany kraj. To nie jest odległa historia, to są czasy naszych dziadków.
A teraz zadaj sobie pytanie: czy wyobrażasz sobie dzisiaj powtórkę z tej historii między krajami, które są w Unii Europejskiej? Niemcy i Francja, które przez wieki się wyrzynały, dziś siedzą przy jednym stole. Stało się tak dlatego, że połączyły się gospodarczo i politycznie tak mocno, że wojna między nimi stała się po prostu nieopłacalna i fizycznie niemożliwa.
Co tak naprawdę daje nam Unia?
Zanim zaczniesz narzekać na Brukselę, zatrzymaj się na chwilę:
- Wolność wyboru: Możesz wyjechać do pracy, na studia czy wakacje do innych krajów UE bez wiz i biurokracji. Twoi dziadkowie mogli o tym tylko marzyć.
- Rozwój infrastruktury: Drogi, autostrady, szpitale, szkoły ogromna część tego, co zbudowano w Polsce po 2004 roku, powstała dzięki unijnym dotacjom.
- Bezpieczeństwo gospodarcze: Ceny w sklepach są stabilniejsze, bo jesteśmy częścią ogromnego wspólnego rynku. Nikt nie może nas łatwo zablokować i zaszantażować gospodarczo.
- Ochrona obywatela: Mamy instytucje dbające o praworządność, które pilnują, aby władza nie robiła z obywatelami tego, co jej się podoba. To nie jest „obce narzucanie zasad”, to nasza własna tarcza przed nadużyciami.
„Amerykański sen” vs „Europejska rzeczywistość”
Dla wielu Ameryka to symbol bogactwa i wolności. Ale jak tam wygląda życie zwykłego człowieka? W USA wizyta na izbie przyjęć bez doskonałego ubezpieczenia to często widmo bankructwa, a pracownik nie ma zagwarantowanego przez prawo federalne ani jednego dnia płatnego urlopu. Kobiety nierzadko wracają do pracy kilka tygodni po porodzie, a studia oznaczają wejście w dorosłość z gigantycznym długiem.
Średnie zarobki są tam wyższe, ale bogaci są ekstremalnie bogaci, podczas gdy zwykły człowiek wcale nie żyje lepiej niż Europejczyk. Europejski model dba o to, by nikt nie upadł zbyt nisko. Amerykański stawia na to, by najsilniejsi mogli uciec do przodu. Warto o tym pamiętać, zanim zaczniemy bezkrytycznie wzdychać do USA.
„Ale tracimy suwerenność!”
To dyżurny argument do straszenia ludzi. Suwerenność to jednak nie jest pojęcie oderwane od rzeczywistości. Mały lub średni kraj działający w pojedynkę nie ma dziś żadnej siły przebicia w globalnym starciu z potęgami. Bycie częścią potężnej grupy to właśnie gwarancja suwerenności, a nie jej utrata.
Liczby nie kłamią: dlaczego musimy grać do jednej bramki
Jeśli komuś wciąż wydaje się, że pojedyncze państwa europejskie mogą w izolacji dyktować warunki na świecie, niech spojrzy na twarde dane makroekonomiczne i demograficzne. Stany Zjednoczone to potęga licząca ponad 340 milionów obywateli, z gospodarką o wartości niemal 30 bilionów dolarów. Z kolei Chiny to ponad miliard ludzi i ogromna machina napędzana potężnym państwowym kapitałem.
A Europa? Unia Europejska to ponad 450 milionów obywateli i zsumowane PKB na poziomie blisko 20 bilionów dolarów. Jesteśmy bezsprzeczną gospodarczą potęgą. Tylko w pełni zjednoczona Europa ma odpowiedni potencjał ludnościowy i finansowy, by w ogóle zasiadać do stołu jako równorzędny konkurent i partner dla Waszyngtonu czy Pekinu. Rozbici na pojedyncze kraiki, staniemy się dla nich jedynie rynkiem zbytu i polem do rozgrywania ich własnych interesów.
I tu dochodzimy do Rosji. Rosja ma dziś około 145 milionów obywateli, a jej PKB to zaledwie około 2 bilionów dolarów. Oznacza to, że cała rosyjska gospodarka jest niemal dziesięciokrotnie mniejsza od unijnej! Dla Moskwy zjednoczona Europa grająca do jednej bramki, dysponująca zaawansowaną technologią i spójnym potencjałem militarnym to ściana całkowicie nie do przebicia. Putin doskonale wie, że w bezpośrednim starciu z monolitem unijnym nie ma szans. Właśnie dlatego tak intensywnie inwestuje w dezinformację: jego jedyną szansą jest skłócenie nas i rozbicie Unii od środka.
Koń trojański w polskiej polityce: uważaj, kto krzyczy, że „Unia jest zła”
Właśnie w tym punkcie musimy być niezwykle czujni. W polskiej i europejskiej polityce nie brakuje dziś prawicowych populistów, którzy próbują zbijać kapitał na ciągłym atakowaniu Unii Europejskiej. Często kreują się na największych, nieskazitelnych patriotów, ale jeśli prześledzimy ich narracje i to, komu ostatecznie służą ich działania, okaże się, że dziwnym trafem idą one w parze z interesami Moskwy. Doskonale widać to na Węgrzech, gdzie prawicowy reżim otwarcie gra w proputinowskiej i antyunijnej drużynie, rozbijając solidarność Europy od środka.
Kremlowska machina propagandowa wydaje ogromne pieniądze na farmienie botów i rozsiewanie sztucznych kampanii w naszych mediach społecznościowych. Ich nadrzędnym celem jest wywołanie w nas sztucznego strachu i obrzydzenie nam zachodniej wspólnoty. Kiedy słyszysz polityka, który grzmi z mównicy, że „Unia jest zła”, że Bruksela to nasz największy wróg i w zawoalowany sposób sugeruje wyjście ze struktur unijnych, musisz mieć świadomość jednego: ten człowiek świadomie lub z czystej pożytecznej głupoty realizuje scenariusz napisany na Kremlu. Dla Putina silna, zjednoczona Europa to koszmar. Podzielona, skłócona i osamotniona Polska to z kolei niezwykle łatwy cel. Nie dajmy sobie wmówić, że zniszczenie naszych sojuszy to „obrona suwerenności”, to nic innego jak otworzenie drzwi frontowych wschodniemu dyktatorowi.
Kiedy nie wiesz, co masz lekcja z Wielkiej Brytanii
Jeśli komuś brakuje wyobraźni, co oznacza rozbicie od środka, niech spojrzy na Wielką Brytanię. Przez ponad 40 lat całe pokolenia dorastały, traktując unijne korzyści jak powietrze. W 2016 roku zagłosowali za wyjściem. Efekt? Rybacy utknęli w kolejkach celnych, firmy straciły pracowników, a ceny wystrzeliły w kosmos. Dziś większość badanych Brytyjczyków uważa brexit za katastrofalny błąd. Kiedy przez lata nikt nie przypomina o korzyściach, zjawia się polityk z hasłem „odzyskajmy kontrolę” i brzmi to świetnie, dopóki nie obudzisz się w nowej rzeczywistości bez tego, co miałeś najcenniejsze.
Rewolucja dzieje się na naszych oczach
Świat nie stoi w miejscu i nie będzie na nas czekał. Chiny rzuciły dziś otwarte wyzwanie technologiczne Stanom Zjednoczonym, a Europy w tym wyścigu tak naprawdę nie ma. Chińczycy odpowiadają już za 65% światowej produkcji robotów przemysłowych i humanoidalnych. Wyprzedzili nas w produkcji aut elektrycznych. Kiedy niemiecki polityk podczas wizyty w Chinach zobaczył pokaz humanoidalnych maszyn wykonujących cyrkowe figury, doznał poznawczego szoku, a po powrocie krzyczał do swoich rodaków: „Arbeit, arbeit, trzeba do roboty się brać!”. To jest gospodarcza rzeczywistość, w której zachodni świat drastycznie zostaje w tyle.
Sztuczna inteligencja, czyli kto wygra przyszłość
Technologiczny wyścig to nie tylko roboty. Rewolucja, która zdefiniuje XXI wiek, nosi nazwę sztucznej inteligencji (AI). Ten, kto opanuje tę technologię, będzie kontrolował światowe rynki, medycynę i zbrojenia. Spójrzmy prawdzie w oczy: w tej dziedzinie liczą się dziś wyłącznie dwa mocarstwa, a Europa walczy o przetrwanie.
Liczby są bezlitosne i pokazują przepaść: w 2024 roku niekwestionowanym liderem pod względem liczby nowo przyznanych patentów na sztuczną inteligencję były Chiny, które zarejestrowały ich ponad 25 tysięcy. USA miały ich kilkanaście tysięcy. A Europa? Jesteśmy tłem. Największe kraje unijne rejestrują zaledwie po kilkaset patentów rocznie. Amerykanie wypuszczają na rynek dziesiątki przełomowych modeli AI, a my zaledwie pojedyncze sztuki.
Europa trzyma technologicznego asa w rękawie. Poznajcie ASML
Słuchając o technologicznym wyścigu Chin i USA można odnieść wrażenie, że Europa to zaledwie zacofany skansen. Nic bardziej mylnego. Właśnie na naszym kontynencie, w holenderskim Veldhoven, znajduje się firma ASML. To absolutny światowy monopolista w produkcji maszyn do litografii w skali EUV (skrajnego ultrafioletu). Mówiąc najprościej: to najnowocześniejsze i najbardziej skomplikowane maszyny w historii ludzkości, jedyne urządzenia na świecie zdolne do produkcji najbardziej zaawansowanych czipów i mikroprocesorów.
Bez sprzętu z Europy nie ma najnowszych iPhone’ów, nie ma nowoczesnego wyposażenia myśliwców, a przede wszystkim nie ma potężnej sztucznej inteligencji. Amerykanie i Chińczycy mogą pompować biliony dolarów w rozwój programistów, ale na koniec dnia potężne mocarstwa i giganci pokroju Apple, Nvidii czy Intela muszą grzecznie ustawić się w kolejce po holenderską technologię. To my fizycznie trzymamy w rękach bezpiecznik światowego postępu.
Gdzie w tym wszystkim rola Unii? Tak potężna firma jak ASML nie funkcjonuje w próżni. By produkować swoje maszyny, opiera się na łańcuchu dostaw złożonym z tysięcy podwykonawców z całej Europy (w tym prestiżowych firm optycznych chociażby z Niemiec). Holandia, działając jako osamotnione małe państwo, nigdy nie oparłaby się naciskom politycznym, cłom i wojnom handlowym wywoływanym przez wielkie mocarstwa. Jedynie potęga całego unijnego bloku i wspólne prawo (takie jak unijny European Chips Act) stanowią realną tarczę, która chroni naszą technologiczną perłę. Dzięki Unii nie jesteśmy biernymi świadkami historii, możemy dyktować własne warunki reszcie świata.
OZE to nie wymysł ekologów. Zobacz, co robią Chiny
Kolejny dyżurny temat to transformacja energetyczna. Zewsząd słyszymy, że Unia na siłę wciska nam wiatraki i panele słoneczne, rujnując gospodarkę. Eurosceptycy śmieją się, że „tylko głupia Europa bawi się w zieloną ideologię”.
Czas odczarować ten mit. Spójrzmy na twarde fakty: Chiny, państwo, które nieszczególnie przejmuje się globalnym ociepleniem, buduje obecnie więcej instalacji OZE niż cała reszta świata razem wzięta. Na pustyni Gobi powstają gigantyczne, chińskie farmy fotowoltaiczne wielkości całych miast. Dlaczego to robią? Bo genialnie liczą. Wiedzą, że słońce i wiatr dają najtańszy prąd dla ich fabryk, a ten, kto pierwszy opanuje technologię OZE, będzie dyktował warunki globalnej gospodarce. Unijna polityka to nie ratowanie żabek, to desperacki wyścig, żebyśmy nie zostali energetycznym zakładnikiem Chin.
Zejdźmy na nasze, polskie podwórko. Co daje nowoczesna turbina wiatrowa postawiona na terenie sołectwa czy gminy wiejskiej? To potężne wpływy z podatków zasilające lokalny budżet, za które buduje się drogi, świetlice czy wodociągi. Z perspektywy lokalnego przedsiębiorcy fotowoltaika na dachu to być albo nie być. Kiedy ceny energii na świecie wystrzeliły, ci z własnymi panelami mogli spać spokojnie. Każdy nowy panel to pieniądze, które zostają w Polsce. Unia inwestuje w OZE, by ostatecznie odciąć nas od energetycznego szantażu dyktatorów. My musimy z tych pieniędzy mądrze korzystać, a nie z nimi walczyć.
Czarny łabędź, czyli dlaczego „samotna wyspa” idzie na dno
W polityce i ekonomii funkcjonuje pojęcie „czarnego łabędzia”, nagłego, nieprzewidywalnego zdarzenia (jak pandemia czy wybuch wojny tuż obok), które wywraca świat do góry nogami. Wolisz zderzyć się z takim kryzysem jako mała, samotna wyspa, czy jako część potężnego bloku?
- Ochrona biznesu: Gdy zrywają się globalne łańcuchy dostaw, samotny kraj jest omijany przez rynkowych gigantów. Będąc w Unii, stanowimy wspólny rynek 450 milionów konsumentów. Z taką potęgą każda korporacja musi negocjować, by utrzymać szlaki handlowe.
- Ratunek dla inwestycji: W czasie potężnego kryzysu małe państwo musi zadłużać się u lichwiarzy. Unia daje nam dostęp do solidarnych funduszy odbudowy. Dzięki temu wsie i gminy wiejskie nie muszą wstrzymywać z dnia na dzień kluczowych inwestycji w infrastrukturę. Samotne wyspy jako pierwsze idą na dno.
Projekt na dekady: dlaczego federalizacja to nasz jedyny ratunek
Zjednoczona Europa to projekt obliczony na pokolenia, a nie na jedną czy dwie kadencje polityków. Problem polega na tym, że Unia Europejska to wciąż twór niedokończony. To znacznie ambitniejszy projekt niż zwykła strefa wolnego handlu czy jednolity rynek, ale niestety proces jej pełnej integracji został zatrzymany. Obecnie cały kontynent europejski jest mocno sfragmentowany i nie stanowi spójnego organizmu na arenie globalnej.
Tę słabość doskonale widzą najwięksi światowi gracze. Politycy tacy jak Władimir Putin, Xi Jinping czy Donald Trump z premedytacją grają na starej, rzymskiej zasadzie „dziel i rządź”. Bezwzględnie wykorzystują to, że w dzisiejszej Unii jedno małe państwo może zablokować strategiczne decyzje całego bloku. Widzimy to na przykładzie Węgier, gdzie środowisko Viktora Orbana otwarcie buduje frakcje polityczne, których celem jest zniszczenie integracji europejskiej w jej obecnej formie. To idealny scenariusz dla mocarstw, które wolą negocjować z każdym europejskim krajem z osobna, narzucając im z pozycji siły swoje własne warunki.
Jeśli chcemy przetrwać to globalne starcie, jedynym słusznym i logicznym kierunkiem jest pójście o krok dalej w stronę federalizacji. Potrzebujemy Stanów Zjednoczonych Europy.
Wyobraźmy sobie jedną, potężną unijną armię, scentralizowaną i błyskawiczną politykę zagraniczną oraz wspólny budżet na innowacje, który z miejsca deklasuje chińskie dotacje państwowe. W świecie, w którym decyzje o wybuchu wojen, cłach czy użyciu sztucznej inteligencji zapadają w ułamki sekund, Europa nie może sobie pozwolić na wielomiesięczne debaty, szukanie kompromisów i proszenie każdego członka o zgodę. Prawo weta w polityce zagranicznej czy podatkowej musi przejść do historii.
Czy w federacji przestaniemy być Polakami? Spójrz na Teksas i Bawarię
Kiedy tylko pojawia się hasło „federalizacja” lub „Stany Zjednoczone Europy”, eurosceptycy natychmiast uderzają w najczulszy punkt: straszą, że Bruksela zabierze nam naszą narodowość, wymaże polską flagę, a my staniemy się bezduszną, zunifikowaną masą. To jedno z największych kłamstw współczesnej polityki.
Żeby zrozumieć, dlaczego to bzdura, wystarczy spojrzeć na to, jak działają najpotężniejsze federacje na świecie.
Weźmy Stany Zjednoczone. Czy wyobrażasz sobie, żeby rodowity Teksańczyk czuł się „pozbawiony swojej tożsamości”? Mieszkańcy Teksasu są ekstremalnie dumni ze swojego stanu, wywieszają wszędzie swoje lokalne flagi, mają własne prawo stanowe, swój system edukacji i specyficzną kulturę. Mieszkaniec Nowego Jorku żyje zupełnie inaczej niż farmer z Montany. Nikt im tej tożsamości nie zabrał. Ale kiedy trzeba negocjować pakt handlowy z Chinami albo wysłać lotniskowiec do obrony granic, nie robi tego sam gubernator Teksasu. Robi to potężny, federalny rząd w Waszyngtonie.
Spójrzmy bliżej, do Europy. Niemcy to republika federalna. Czy Bawarczyk, pijący piwo na Oktoberfeście, noszący tradycyjne skórzane spodnie i mówiący specyficznym dialektem, stracił swoją tożsamość na rzecz centrali w Berlinie? Skądże! Z kolei Szwajcaria składa się z kantonów, w których mówi się aż w czterech różnych językach! A mimo to są jednym z najbogatszych i najbezpieczniejszych państw świata, potrafiącym wspólnie dbać o swoje granice i walutę.
Federalizacja Europy to nie jest zamach na polską kulturę, język, religię czy na to, jak lepimy pierogi na święta. Nikogo w Brukseli nie interesuje ujednolicanie naszego codziennego życia. Federalizacja to po prostu delegowanie najtrudniejszych zadań o wadze globalnej tam, gdzie my sami, jako pojedyncze państwo, jesteśmy zbyt słabi.
To ostateczne przekazanie obrony naszych granic wspólnej armii, a negocjacji technologicznych wspólnej dyplomacji. Suwerenność w dzisiejszym świecie to nie jest okopywanie się w swoim własnym grajdołku z szablą w dłoni, czekając, aż silniejsi sąsiedzi znowu rozbiorą nas na kawałki. Prawdziwa suwerenność to współdecydowanie o losach świata siedząc przy głównym stole, jako integralna część zachodniego supermocarstwa. Utrata polskości nam nie grozi, paradoksalnie to właśnie silna, zjednoczona Europa jest dziś jedyną realną tarczą, która uchroni naszą narodową tożsamość przed zgnieceniem przez wschodnie dyktatury.
„Będą nami rządzić Niemcy i Francuzi!” rozwiewamy największy mit
Kiedy eurosceptykom kończą się argumenty o suwerenności, wyciągają ostatecznego straszaka: „W zjednoczonej Europie staniemy się wasalem Berlina i Paryża! To oni będą nam dyktować warunki!”.
Paradoks polega na tym, że ucieczka od integracji i osłabianie Unii to najszybsza droga do tego, by właśnie tak się stało. Dlaczego? Bo w luźnym, słabym sojuszu zawsze wygrywa ten, kto ma najwięcej pieniędzy i największą gospodarkę. Jeśli zburzymy unijne instytucje, Niemcy i Francja i tak będą robić swoje, a my będziemy musieli się dostosować, nie mając nic do powiedzenia.
Tymczasem prawdziwa federacja chroni słabszych przed dyktatem najsilniejszych. Wróćmy na chwilę do Stanów Zjednoczonych. Kalifornia i Nowy Jork to potęgi, które generują lwią część amerykańskiego PKB. Ale czy to znaczy, że mogą w Kongresie narzucić swoją wolę całej reszcie? Absolutnie nie. W amerykańskim Senacie maleńkie Rhode Island czy rolnicza Dakota Północna mają dokładnie tyle samo głosów (po dwa), co gigantyczna Kalifornia. Silne, federalne prawo i żelazne instytucje stanowią gwarancję, że więksi nie mogą bezkarnie pożreć mniejszych.
Wspólna, federalna konstytucja europejska zadziałałaby dokładnie tak samo: ubrałaby dominację gospodarczą Niemiec czy Francji w twardy, prawny gorset, chroniąc interesy wszystkich regionów.
Poza tym, czas wreszcie wyleczyć się z naszych narodowych kompleksów! Prawicowi krzykacze próbują nam wmówić, że Polska to mały, nic nieznaczący kraj, który musi kulić się w kącie. To bzdura! Jesteśmy piątym największym państwem w Unii Europejskiej. Mamy niemal 40 milionów obywateli, jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek i kluczowe położenie geopolityczne.
Zamiast obrażać się na Berlin i Paryż, w zjednoczonej Europie musimy robić to, co robią dorośli politycy: budować koalicje. Jeśli Polska wejdzie w mądry sojusz z państwami bałtyckimi, Skandynawią, Czechami czy Rumunią, tworzymy blok, który dysponuje wystarczającą siłą głosów, aby zablokować każdy niekorzystny dla nas pomysł francusko-niemieckiego tandemu i przeforsować własne rozwiązania.
Stojąc w kącie i krzycząc, że Unia jest zła, nie mamy żadnego wpływu na to, co robią najwięksi. Ale siedząc przy głównym stole jako jeden z liderów zjednoczonej Europy, trzymamy w ręku karty, którymi możemy wygrywać partie o naszą przyszłość.
A my taplamy się w polskim grajdołku
Zamiast przygotowywać się do tego globalnego starcia i budować naszą pozycję w zjednoczonej Europie, my tracimy cenny czas. Azjatyckie potęgi tworzą nową rzeczywistość gospodarczą, USA inwestują miliardy w sztuczną inteligencję, a u nas wciąż trwa wieczne narzekanie na Niemców, przepychanki z Francją i szukanie wrogów na Zachodzie. Traktujemy geopolitykę jak narzędzie do zdobywania tanich punktów w krajowych sondażach. Świat nam ucieka, a my kłócimy się o to, kto komu mocniej dopiecze.
Więcej nas łączy, niż dzieli, czas na mądre wybory
Europa dysponuje gigantyczną siłą, ale ma ona znaczenie tylko i wyłącznie wtedy, gdy jesteśmy zjednoczeni. Wszyscy mieszkamy na jednym, wspólnym kontynencie. Kiedy spojrzymy na to chłodno, zdamy sobie sprawę, że znacznie więcej nas łączy, niż dzieli. Łączy nas wspólny rynek, otwarte granice, te same wyzwania gospodarcze i te same zagrożenia płynące ze Wschodu czy z Azji. Zamiast bez przerwy rozdrapywać historyczne rany i kłócić się o przeszłość, której i tak już nie zmienimy, musimy wreszcie zacząć wspólnie budować przyszłość.
Dlatego tak fundamentalne znaczenie ma to, kogo wybieramy do rządzenia. Potrzebujemy u sterów mądrych, dalekowzrocznych ludzi. Nie populistów, którzy potrafią tylko krzyczeć i szczuć na sąsiadów, by podbić sobie słupki poparcia w najbliższym sondażu. Potrzebujemy liderów, którzy myślą w perspektywie kolejnych dekad. Ludzi, którzy rozumieją jedną prostą prawdę: Polska to nierozerwalna część Europy, a Europa to część Polski. Jedno bez drugiego dziś po prostu nie ma racji bytu.
Podsumowanie
Unia Europejska nie jest idealna. Brukselska biurokracja potrafi doprowadzić do szału, a silniejsze państwa próbują forsować swoje interesy. Ale jeśli jesteś w środku, masz głos. Możesz krytykować, budować koalicje i zmieniać zasady gry. Jeśli wyjdziesz, stoisz na mrozie i czekasz, aż ktoś cię wpuści.
Historia uczy nas bezwzględnie jednego: im bardziej narody współpracują, tym mniej jest wojen, a więcej dobrobytu. Zanim zaczniesz powtarzać puste slogany polityków straszących Unią, rozejrzyj się wokół. Brytyjczycy docenili ją dopiero, gdy z niej wyszli. Ukraińcy oddają dziś życie, by móc do niej wejść. My już w niej jesteśmy, przestańmy tracić czas na kłótnie i zacznijmy wreszcie mądrze to wykorzystywać.